خشکی واژن؛ علل شایع و راهکارهای درمانی

خشکی واژن چیست و چگونه آن را درمان کنیم؟

اگر بخواهیم فهرستی از شایع‌ترین اختلالات و مشکلات جنسی زنان تهیه کنیم، خشکی واژن حتماً یکی از آن‌هاست. این عارضه که ممکن است به‌دلایل مختلفی ایجاد شود، معمولاً با درد و سوزش هنگام نشستن، ورزش‌کردن، ادرارکردن و حین رابطۀ جنسی همراه است و می‌تواند بر کیفیت زندگی فرد اثر منفی بگذارد؛ به‌همین‌دلیل بهتر است که در اولین فرصت برای درمان آن اقدام شود.

درمان این عارضه با توجه به دلایل بروز آن به شکل‌های مختلفی انجام می‌شود که در این مقاله قصد داریم به این دلایل و راه‌های درمان خشکی واژن بپردازیم. پس با ما همراه باشید و این مقاله را تا انتها بخوانید.

خشکی واژن چیست؟

یک واژن سالم، روزانه و به‌طور معمول با ترشحات و مایعات طبیعی، خود را مرطوب نگه می‌دارد. این مسئله، هم به خروج آلودگی‌ها و باکتری‌های مضر از واژن کمک می‌کند و هم باعث می‌شود که بافت آکاردئونی دیوارۀ آن نرم و سالم باقی بماند. زمانی که این ترشحات کم یا قطع شوند و بافت‌های درونی واژن دیگر مرطوب نباشند، این ناحیه نازک و خشک می‌شود که عارضه‌ای بسیار رنج‌آور است و رابطۀ جنسی را نیز برای فرد به عملی سخت و دردناک تبدیل می‌کند؛ بنابراین درمان خشکی واژن در این افراد ضروری است.

خشکی واژن برای چه کسانی اتفاق می‌افتد؟

خشکی واژن جزو عارضه‌هایی است که برای هر فردی در هر سنی می‌تواند رخ بدهد. همۀ زنان در طول حیات خود ممکن است به دلایل گوناگون دست‌کم یک بار به آن دچار شوند و به فکر راه‌های درمان آن باشند؛ بنابراین این مشکل برای افراد خاصی نیست و تنها نکته‌ای که وجود دارد این است که بروز آن در کسانی که از بدو تولد با آن درگیر بودند یا کسانی که به یائسگی رسیده‌اند و سطح هورمون استروژن در بدنشان کاهش یافته است، شایع‌تر است. جز این دو گروه، بقیۀ افراد معمولاً به‌شکل موقت با آن درگیر می‌شوند و به‌راحتی می‌توانند آن را درمان کنند.

دلایل خشک‌شدن واژن

دلایل احتمالی خشک‌شدن واژن

سلامت واژن و مرطوب‌ماندنش ارتباط مستقیمی با سطح هورمون استروژن در بدن دارد. هرچه سطح این هورمون بیشتر باشد، واژن در وضعیت بهتری قرار می‌گیرد؛ بنابراین هر عاملی که بر این هورمون اثر بگذارد، مثل افزایش سن و یائسگی می‌تواند دیواره‌های واژن را خشک و نازک و آسیب‌پذیر کند و در نتیجه فرد به این عارضه دچار شود. در ادامه به برخی از مهم‌ترین دلایل تاثیرگذار بر این هورمون و علل و درمان خشکی واژن در زنان اشاره خواهیم کرد.

  • تغییرات هورمونی بدن: زنان در زندگی خود چرخه‌های هورمونی مختلفی را تجربه می‌کنند که هر کدامشان می‌تواند بر بدن آن‌ها و وضعیت واژنشان اثر بگذارد. برخی از این دوره‌ها مثل دورۀ PMS و روزهای پیش‌از پریود، ایام بارداری، دوران شیردهی و دورۀ پس‌از قاعدگی (یائسگی) از جمله مواردی هستند که به‌دلیل تغییرات هورمونی آن‌ها را به خشکی این ناحیه دچار می‌کند.
  • بیماری‌های زمینه‌ای: از دیگر دلایل است عارضه در برخی از خانم‌ها، ابتلای آن‌ها به برخی از بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت و سندروم شوگرن (نوعی اختلال خودایمنی که منجر به خشک‌شدن ترشحات تمام بخش‌های بدن می‌شود) است که بر وضعیت سلامتشان اثر می‌گذارد و عملکرد هورمون‌ها و ناحیۀ جنسی را با اختلال روبه‌رو می‌کند.
  • مصرف برخی از داروها: یکی دیگر از مواردی که بر خشک‌شدن واژن و کاهش یا قطع ترشحات آن اثر می‌گذارد، مصرف برخی از داروهاست. داروهای اثرگذار بر این مسئله شامل قرص‌های ضدبارداری و روش‌های پیشگیری هورمونی، شیمی‌درمانی، آنتی‌هیستامین‌ها که برای درمان خارش چشم و آبریزش بینی تجویز می‌شوند، داروهای ضداستروژن جهت درمان فیبروم رحم یا اندومتریوز، داروهای ضدافسردگی و هر نوع داروی هورمونی هستند.
  • روش‌های نادرست شست‌وشو: رعایت بهداشت ناحیۀ تناسلی امری ضروری برای حفظ سلامت آن است؛ اما متاسفانه برخی از شوینده‌ها به‌دلیل مواد سازنده‌شان، به‌جای حفظ تندرستی از آن می‌کاهند و به همین دلیل یکی از دلایل شایع خشکی واژن بین خانم‌ها استفاده از صابون‌ها، ژل شست‌وشو و اسپری‌های معطر است. همچنین شست‌وشوی بیش‌ازحد واژن و استفاده از روش‌های مضری مثل دوش واژینال نیز در اکثر موارد به این عارضه منجر می‌شود.
  • عدم تحریک کامل هنگام رابطۀ جنسی: از دیگر دلایل بروز خشکی در واژن، عدم تحریک جنسی است. افرادی که هنگام رابطۀ جنسی به دلایل جسمانی یا روانی به‌خوبی تحریک نمی‌شوند، معمولاً از این مشکل رنج می‌برند.

خشکی واژن چگونه تشخیص داده می شود؟

ازآنجاکه این عارضه همراه با علائم بیرونی است و فعالیت روزمرۀ فرد را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد، باخبرشدن از آن کار سختی نیست. علائمی مثل سوزش، احساس درد و ناراحتی در ناحیۀ واژن و قرمزی و التهاب آن، مواردی هستند که برای مراجعه به پزشک زنان جهت بررسی این مسئله کافی هستند.

با مراجعه به پزشک، وی ابتدا سابقۀ سلامت فرد، زمان بروز علائم و عوامل موثر بر کاهش یا افزایش آن را بررسی می‌کند و پس‌از انجام معاینۀ لگنی و مشاهدۀ وضعیت واژن، به تشخیص نهایی می‌رسد یا دستور نمونه‌برداری و تست پاپ اسمیر می‌دهد.

خشکی واژن یک مشکل بهداشتی است که بسیاری از افراد را تحت تاثیر قرار می دهد. افراد در صورت مشاهده علائم زیر یا سایر علائم تغییر در سلامت واژن خود باید به دنبال مشاوره پزشکی باشند:

  • سوزش
  • خارش
  • خشکی
  • درد مقاربتی
  • تحریک
  • هیچ آزمایشی نمی تواند آتروفی واژن و خشکی واژن را تشخیص دهد. پزشک معمولاً تشخیص را بر اساس علائم انجام می دهد.

ممکن است صحبت از چنین جزئیات شخصی خجالت آور و ناراحت کننده باشد، اما پزشکان به این نوع مکالمات عادت دارند. کمک خواستن اولین قدم برای مدیریت است.

داروهایی برای کمک به درمان خشکی واژن

پس‌از معاینۀ بالینی و تشخیص خشکی، پزشک با توجه به شدت عارضه ممکن است درمان‌های مختلفی را برای بیمار در نظر بگیرد. به افرادی که به‌‌طور خفیف به خشکی دچار شده‌اند معمولاً استفاده از روان‌کننده‌ها و مرطوب‌کننده‌ها توصیه می‌شود؛ اما برای باقی موارد داروهایی نسخه می‌شود که مرسوم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

  • حلقه استروژن؛
  • کرم استروژن؛
  • شیاف استروژن؛
  • اسپمفین؛
  • پراسترون (اینتراروزا)؛
  • لوبریکانت‌ها؛
  • ژل روان کننده
  • درمان‌های طبیعی و خانگی؛

حلقه، کرم و شیاف استروژن با دُز کم

این داروها درواقع برای جایگزین‌کردن استروژنی استفاده می‌شوند که بدن نتوانسته است، ترشح کند و هر کدام به یک شکل مصرف می‌شوند. حلقۀ استروژن حلقه‌ای نرم و منعطف است که خود بیمار یا پزشک آن را درون واژن قرار می‌دهد تا به‌مدت 3 ماه مقدار ثابتی از استروژن را مستقیماً در بافت‌ها آزاد کند.

کرم وایگورل و شیاف هم به کمک اپلیکاتور وارد واژن می‌شوند تا درمان کامل شود. کرم استروژن باید روزانه به‌مدت 1 تا 2 هفته مصرف شود و سپس با صلاح‌دید پزشک، مصرف آن به 1 تا 3 بار در هفته کاهش یابد. شیاف نیز در ابتدا باید روزی 1 عدد به‌مدت دو هفته مصرف شود و بعداز آن تا رفع کامل علائم هفته‌ای 2 بار استفاده بشود.

اسپمفین

این قرص خوراکی یکی دیگر از داروهای موثر برای درمان خشکی واژن است که معمولاً به‌صورت روزانه تجویز می‌شود. اسپمفین کاربردی شبیه استروژن دارد و با مرطوب‌کردن واژن به افرادی که رابطۀ جنسی دردناکی دارند، کمک می‌کند.

پراسترون (اینتراروزا)

این دارو از دیگر داروهای واژینال است که در تسکین عارضۀ خشکی اثرگذار است و به بیشترشدن ترشحات واژن کمک می‌کند و در نتیجه به کاهش دردهای رابطۀ جنسی منجر می‌شود.

روان کننده‌ها

از دیگر مواردی که به درمان خشکی واژن به‌ویژه هنگام رابطۀ جنسی کمک می‌کند، استفاده از لوبریکانت و ژل روان کننده دلتا است که نوعی روان‌کننده و مرطوب‌کنندۀ ناحیۀ تناسلی است و همۀ افراد می‌توانند از آن استفاده کنند و بدون نسخه نیز قابل تهیه‌اند.

خشکی واژن: علل شایع و راهکارهای درمانی

گزینه های غیردارویی برای درمان خشکی واژن: چگونه خشکی واژن را به‌طور طبیعی درمان کنیم؟

برای بهبود این عارضه علاوه‌بر درمان‌های دارویی، روش‌های دیگری هم هست که نوعی خودمراقبتی محسوب می‌شود و در تسکین علائم و درمان آن بسیار موثر است. برخی از این روش‌ها عبارت‌اند از:

  • رابطه جنسی منظم؛
  • تحریک قبل‌از رابطه؛
  • عدم استفاده از شوینده‌های نامناسب و عطری؛
  • ورزش کردن و پیروی از سبک زندگی سالم؛
  • و ….

داشتن رابطۀ جنسی منظم

رابطۀ جنسی منظم از مواردی است که به تنظیم هورمون‌های بدن و عملکرد بهتر ناحیۀ تناسلی کمک می‌کند و به این ترتیب می‌تواند در درمان خشکی واژن نیز موثر باشد.

تحریک کافی قبل‌از دخول

یکی از مهم‌ترین نکات در برقراری رابطۀ جنسی تحریک خوب و کافی است. با طولانی‌ترکردن زمان معاشقه، واژن برای دخول مرطوب‌تر و آماده‌تر می‌شود. درصورت کم‌بودن ترشحات، استفاده از لوبریکانت‌های بر پایۀ آب نیز بسیار کمک‌کننده است.

پرهیز از مصرف شوینده‌های عطری

استفاده از شوینده‌های معطر یکی از عوامل ایجادکننده این عارضه است بنابراین پرهیز از مصرف آن‌ها امری ضروری است. برای شست‌وشوی واژن استفاده از آب و شوینده‌های غیرعطری گزینه‌های مناسب‌تری هستند.

داشتن سبک زندگی سالم

خوردن غذاهای سالم و پرهیز از مصرف دخانیات و الکل از جمله مواردی هستند که به سلامت بدن و عملکرد درست ارگان‌های مختلف آن کمک می‌کنند؛ در نتیجه می‌توانند بر سلامت واژن نیز اثرگذار باشند.

سوالات متداول

آیا خشکی واژن طبیعی است؟

به‌طورکلی این عارضه در برخی دوره‌های طبیعی حیات زنان مثل شیردهی و یائسگی ظاهر می‌شود؛ اما شدیدشدن آن مسئله‌ای طبیعی نیست و ازآنجاکه با درد و ناخوشی همراه است، باید در اسرع وقت برای درمان آن اقدام کرد.

آیا خشکی واژن روی رابطۀ جنسی اثر می‌گذارد؟

بله. از آنجاکه این عارضه باعث خشکی و نازک‌شدن دیوارۀ واژن می‌شود، رابطۀ جنسی نه‌تنها برای زن دردناک می‌شود و می‌تواند باعث بروز مشکلاتی مثل واژینسموس شود، بلکه به‌علت خشک‌بودن محیط واژن و اثرات آن بر روی زن، مرد نیز نمی‌تواند به‌خوبی تحریک شود و از رابطه، لذت کافی را ببرد. این مسئله می‌تواند از نظر روانی نیز روی زوجین اثر منفی بگذارد.

اگر خشکی واژن را درمان نکنیم چه اتفاقی می‌افتد؟

درمان‌نشدن این عارضه باعث گسترش آسیب‌ها به بافت واژن، بروز التهابات و عفونت‌ها و افت شدید کیفیت رابطۀ جنسی فرد می‌شود که می‌تواند رابطۀ زوج را نیز به سردی و دوری بکشاند.

درمان خشکی واژن

سخن پایانی

خشک‌شدن واژن از جمله عارضه‌های جنسی است که اکثر زنان در طول عمر خود با آن مواجه می‌شوند. این عارضه به دلایل مختلفی می‌تواند در فرد ایجاد شود که به‌طورکلی با کاهش سطح هورمون استروژن در بدن او ارتباط مستقیمی دارد.

خشک‌شدن واژن معمولاً با علائمی مثل سوزش، درد، قرمزی و التهاب همراه است که به‌محض احساس آن باید به پزشک مراجعه کرد تا با درمان‌های دارویی و توصیه‌های غیردارویی هرچه سریع‌تر درمان شود و از گسترش آسیب‌ها جلوگیری به عمل آید. در این مطلب به این عارضه، دلایل بروز آن و راه‌های درمان خشکی واژن پرداختیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره رایگان